Wrocław, 19.01.2016, goede middag!
Hoe je „Duch Wielu Wyznań” in elegant Nederlands moet omzetten weet ik niet. In het Engels ”Spirit of Many Confessions”? De site geeft aan: Denominations. De Geest van Vele Denominaties, ik vind het niet zo mooi klinken. Maar wat je er bij kunt voorstellen … ?
Kijk maar hier: http://www.wroclaw2016.pl/ Je kunt alles in het Engels of Duits ook lezen. In mijn eerste bericht zei ik dat ik voor foto’s zou zorgen. Op deze site staan ze.
De aftrap van “Wroclaw, Culturele Hoofdstad 2016” is dus geweest. In het koude Wrocław (lees wrodz-wav) ontmoetten zondagavond vier Duchy (Spirits) elkaar. Daar schreef ik al over. De laatste van die vier was dus de Geest van de Vele Denominaties (ach).
Het komt me bijzonder over, ook gezien het godsdienstneutrale van de Europse Unie, dat hier aandacht wordt besteed aan religie, aan de vele religies in de stad. Maar jullie weten dat juist daarom ook het Huis van de Vrede hier begonnen is. Het is de stad van Dietrich Bonhoeffer, Edith Stein, maar ook van rabbijn Benno Jacob en van pastor Katharina Staritz. Vier Breslauer theologen die zich in werk en daad teweer stelden tegen het antisemitisme in Duitsland. Het is ook de stad van de Wijk van de Vier Denominaties (om die term dan toch maar te gebruiken). En die wijk maakt Wrocław ook uniek in Polen. Jerzy Kichler (ook een van de medeoprichters van het Huis van de Vrede) heeft de aanzet gegeven tot samenwerking in die wijk waarin de synagoge van de joodse gemeente staat vlakbij de kerk van de lutherse gemeente en de kerk van de Antoniusparochie alsmede de “cerkiew” van de orthodoxe kerk. Al vele Jaren werken deze gemeenschappen samen. Is er in een van die gemeenschappen een belangrijke gebeurtenis, dan worden de andere gemeenschappen uitgenodigd. Ze werken ook nauw samen in de stichting Wijk van het Wederzijdse Respect. Helaas is hun site nog alleen in het Pools: http://www.fundacja4wyznan.pl/)
In Wroclaw – en niet alleen in die wijk – wordt pionierswerk verricht – waar we als Huis van de Vrede nauw bij betrokken zijn. In mijn volgende bericht zal ik weergeven wat we het afgelopen jaar gedaan hebben. Nu al meld ik het bestaan van het Konwent. Hier heb ik hard aan getrokken. Het is o.a. voortgekomen uit de bijeenkomsten rond die vier Breslauer Theologen en ik hoop daarmee ook een “Centrum voor Theologie van de Dialoog” (tussen de religies en tussen religie en cultuur) van d grond te krijgen. In het Konwent werken theologen van verschillende herkomst, gedelegeerd door hun achterban c.q. oversten, samen.
Nog even over dat pionierswerk: in andere steden van Polen is het nog niet zo ver, al gebeurt er bijv. In de Jan Karski Vereniging in Kielce – waar we als Huis van de Vrede mee samenwerken – ook veel. Maar ook in Wroclaw zelf is het pionierswerk. In de meeste parochies zijn oecumene en dialoog nog zeldzaam. Nog vorig jaar zag ik een aankondiging in de rooms-katholieke katedraal dat sieraden met het jing-jang teken of de keltische driehoek als duivels worden gezien. En met een medewerkester van me voerde ik heftige debatten over het al dan niet duivelse karakter van Yoga. Ja, exorxisten hebben goed werk in Polen. Bestaat er in Nederland een exorcisme site? Hier wel: http://egzorcyzmy.katolik.pl/
In de “cultuur” wordt dit sort denken ook uitgeleefd. In onze prachtige stad van ontmoetingen (Miasto Spotkań is een van de slogans van Wroclaw) werd in het najaar tijdens een demonstratie van nationalisten (om het beleefd te zegen) tegen de Islam een jodenpop verbrand op de markt. Elke keer als ik dit opschrijf geloof ik mijn eigen ogen niet. Het is dus nodig, ons werk.
Tot gauw, Edward