Een kort bericht naar aanleiding van een artikel van mijn kleindochter over Janusz Korczak. Janusz Korczak, voor mij een van de grote inspiratoren voor mijn werk, in Nederland en daarnaast later ook in Polen.

Als jonge postzegelverzamelaar vroeg ik mijn vader bij deze postzegels: wie is die man en waar gaan die postzegels over.

Daarmee begon mijn kennismaking met Janusz Korczak.

Ik ben erg trots op wat Renee van Eeeken, ons kleinkind, schreef in haar werkstuk, gepubliceerd op de site van de Janusz Korczak Stichting. Die site en dat werkstuk beveel ik bij iedereen aan: http://www.januszkorczak.nl. Daarop rechts, “recente berichten” en dan “werkstuk”.

Al lang zijn we in Nederland als familie bij de Korczakclub betrokken. Moniek heeft een paar keer inspirerende en ook prachtige theaterproducties gemaakt, geheel ook volgens Korczaks werkwijze: met en vanuit jongeren. Een van mij Jorisprojecten (vredesonderwijs in Amersfoort in de jaren tachtig) ging ook over Korczak- toen en nu. Zelf heb ik ook een paar keer aan het Jaarboek gewerkt, o.a. met Annebijn Janssen. Het werken met Theo was en is altijd inspirerend. En ik merk nu in mijn activiteiten in Polen en in mijn studie in Amsterdam hoezeer activiteiten van toen zich nu verbinden, maar dat terzijde.

Ook in Polen werk ik met de Poolse “Stowarszyszenie Janusza Korczaka” samen. En wel als het gaat over het program waar we nu vanuit het Huis van de Vrede (Dom Pokoju) aan werken: communicatie en omgaan met conflicten in het geheel van een program wat ik hier noem: “Civil education – civil Courage”. In dit program combineren we een kritische presentatie van geschiedenis met activiteiten over actuele burgerschapsvorming. Hiertoe werken we in Nederland samen met de stichting Euroclio, de Anne Frank Stichting en de Janusz Korczak Stichting. Zij zorgen voor inspiratie en met hen realiseren we in meer of mindere mate trainingen, tentoonstellingen, workshops hier. Daamee geven we scholen impulsen om over de realisering van de Rechten van de Mens en van het Kind na te denken. Nou ja, dat ik daarom hier actief ben dat wisten jullie wel.

Graag vertel ik jullie over wat we nu als Huis van de Vrede met o.a. de Poolse en Nederlandse Korczakclubs willen oppakken aangaande het thema communicatie en conflicten. Een aantal jaren geleden kwam in Nederland iets tegen waar ik, toen ik in Nederland nog trainer en katecheet was, van droomde. Dankzij een publicatie in het Korczak Jaarboek 2010, maar ook in een gesprek met mijn buurvrouw Lili in Amersfoort en via mijn dochter Anna, kwam ik over twee organisaties in Nederland iets te weten waar ik erg enthousiast van werd. Want een impuls geven op een school, een verhaal over Korczak of Jezus vertellen is mooi, maar wat daarna?

Goed, wat in Nederland door de stichting Mediation-door-leerlingen (Ronald Westerbeek) en door het program Vreedzame School (Micha de Winter, Leo Pauw, Hans Scheltema, CED groep) opgestart is en nu gerealiseerd wordt is fantastisch. En het is ook de realisatie van waar Janusz Korczak voor stond: kinderen opvoeden in actief burgerschap, kinderen mee verantwoordelijk maken voor democratie. Dat wil zeggen, leren communiceren en omgaan met conflicten. Dat klinkt makkelijk, maar … ga er maar aan staan. In Nederland werken nu meer dan 600 (van de 3000) basisscholen met dat program van de Vreedzame School. Dat is al meer dan tien jaar geleden begonnen. Bijv. in Utrecht Overvecht. Daar waren scholen waar de conflicten door de ramen naar buiten en naar binnen stroomden. Door gestaag en systematisch te werken met het program van Leo Pauw, zijn scholen van de grond af aan hun werk opnieuw gaan organiseren; nu zijn het scholen waar kinderen en ouders en leerkrachten met plezier naar toe gaan. En vandaaruit wordt ook aan wijkopbouw gewerkt. Overvecht is nu wat anders dan Overvecht tien jaar geleden. Ook door intensieve samenwerking met de stedelijke overheid, maar vooral door leerkrachten zelf, wordt er echt aan vredeseducatie, burgerschapsvorming in de meest concrete zin van het woord gewerkt. Natuurlijk, het is niet het antwoord op alle vragen en problemen. Maar het werkt! Op de site van de Vreedzame School, http://www.vreedzameschool.nl vind je veel meer.

In Wrocław hebben we nu met een stuk of tien scholen contact.  We zijn eerst met een boekje van de Stichting Mediation-door-leerlingen begonnen, werken daar nog steeds mee, en werken nu verder vooral met het materiaal van de Vreedzame School. Veel moet er nog gebeuren. Trainingen, vertalen, het is in opbouw. Het is gruwelijk moeilijk.  Cultuurverschillen tussen Nederland en Polen vormen, zacht gezegd, een groot probleem. Maar kinderen op scholen zijn er al content mee! In februari nodigt de gemeente Wrocław ons uit op meetings met alle directeuren van scholen hier die door de gemeente bestuurd worden. Zelf willen we in het voorjaar een training voor trainers organiseren samen met de Vreedzame School. Het financieren daarvan is nog een probleem. In november organiseren we een conferentie, met o.a. Micha de Winter. We willen die conferentie  samen met de Korczakorganisaties uit Nederland en Polen opzetten. Ik houd jullie op de hoogte.

Graag wijs ik jullie op het artikel van Leo Pauw in het Korczak Jaarboek 2010.

En Renee, merci meissie! I również dziękuję Adamowi.

Ciao.