Sacramentsdag 2024

Vandaag is het Sacramentsdag – in de Rooms-Katholieke Kerk wordt het “allerheiligste Sacrament” gevierd, dat van de aanwezigheid van Christus in de eucharistie. In Polen worden nu overal processie gehouden waarin de pastoor van het dorp of de bisschop van de stad onder een baldakijn loopt met een kelk in zijn hand waarin een – gewijde – hostie getoond wordt. Deze pastoor of bisschop wordt voorafgegaan door “bruidjes” die bloemen op de weg strooien.

Het Allerheiligst Sacrament. De aanwezigheid van Christus.

Ik herinner me van heel lang geleden, woonde toen in Oosterhout bij Breda. En was op de fiets naar het Belgische Hoogstraten, een stadje in de Brabantse Kempen, ten zuiden van Breda. Daar wordt ook elk jaar een processie, een bloedprocessie, gehouden vanwege het Mirakel van Hoogstraten. Ergens in de Middeleeuwen zou dat wonder daar plaats gevonden hebben. Bij de viering van de Eucharistie wijdt de priester een schaal met brood (hosties) en een kelk met wijn tot het lichaam en bloed van Christus: daarin is hij dan werkelijk tegenwordig. En eens, daar in Hoogstraten, zou een priester wat van die gewijde wijn / het bloed van Christus gemorst hebben. En zichtbaar was dat bloed! Als bewijs dat het echt bloed was.

Ik herinner me dat ik daar niet bij kon. En nog steeds, met alle respect, denk ik dat het iets is uit een voorbije tijd, met een voorbij bewustzijn. Een magische tijd. Dat ik, als ik dat moest geloven, me bij de neus genomen zou voelen.

Maar wat me nu steekt, wat volgens mij nu ten hemel schreit, is dat deze “show” die nu overal in katholieke landen gehouden wordt, de werkelijke aanwezigheid van Christus verhult: die van die miljoenen mensen die van huis en haard vertrokken zijn op weg naar een beter leven – en gestrand in een Tunesische woestijn vawege de politiek van de Europese Unie, of ergens in Mexico, vanwege de muur van Trump en Biden. En ik mis het wijzen van die kerk – mijn kerk – op deze aanwezigheid van Christus en op de samenhang tussen ook mijn luxe leven als inwoner van die Unie en dit gebeuren.

Vandaag vier ik het Allerheiligst Sacrament van Christus en tracht de gezichten van die kinderen, vrouwen en mannen, ergens onderweg, te zien. Hun hoop, hun wanhoop.

En ik herinner me die prachtige Chassidische vertelling waarin een rabbi vraagt naar het verschil tussen de nacht en de dag.

Een paar dagen later….

Met een collega had ik het hierover en ze vertelde me dat er een soort van spreekwoord is in het Pools, zoiets als: daar waar je woont bepaalt je perspectief. Toen dacht ik opeens: wat dat gelaat van Christus betreft…. je kijkt naar dat gezicht, maar dat gezicht kijkt ook naar jou. En ik realiseerde me: het gaat ook om de uitnodiging, de oproep,  uitdaging, de provocatie van perspectief te wisselen. Om met de ogen van die migrant naar jezelf te kijken!